VietFinlit

Quản lý tài chính cá nhân: Những khởi đầu căn bản

Gần đây trên báo chí có một thông tin khá quan trọng liên quan đến chủ đề tài chính cá nhân, đó là việc Đại diện giới chủ Lao động – VCCI và đại diện người lao động – Tổng Liên đoàn Lao Động Việt Nam sau 3 lần họp căng thẳng đã thống nhất được phương án tăng lương tối thiểu cho năm 2016.

Gần đây trên báo chí có một thông tin khá quan trọng liên quan đến chủ đề tài chính cá nhân, đó là việc Đại diện giới chủ Lao động – VCCI và đại diện người lao động – Tổng Liên đoàn Lao Động Việt Nam sau 3 lần họp căng thẳng đã thống nhất được phương án tăng lương tối thiểu cho năm 2016. Theo đó thì mức lương tối thiểu cao nhất trong các vùng của năm 2016 là 3.5 triệu đồng, đã tăng khoảng 12% so với trước đó. Tôi tin rằng phần lớn các bạn đang đọc những dòng này không thuộc nhóm phải sống bằng mức lương tối thiểu như trên. Bên cạnh lương cơ bản, thu nhập của chúng ta còn có thêm khoản phụ cấp, tiền thưởng… Tuy nhiên, tôi chỉ mượn câu chuyện lương tối thiểu để muốn bàn về một chủ đề quan trọng: đó là dù bạn có thu nhập nhiều hơn lương tối thiểu nhưng nếu không để ý hoặc không biết cách quản lý tài chính cá nhân, thì bạn vẫn sẽ có lúc đau đầu về tình trạng kinh tế của mình. Nhất là khi cần mua sắm hoặc có kế hoach tiêu xài một số tiền lớn nào đó.

Kỹ năng quản lý tài chính cá nhân phải nói là một kỹ năng  hiếm ở Việt nam, và thậm chí ở nhiều nơi trên thế giới, vì chúng chẳng được dạy ở trường học, cũng chẳng được dạy ở trường đời. Việc mỗi người kiếm tiền và xài tiền như thế nào thật sự là một vấn đề cá nhân. Có người thì phóng khoáng rộng rãi, có người thì ky bo, bủn xỉn…nhưng tất cả đều là những thói quen chi tiêu, ít ai thực sự có một kế hoạch cụ thể và nghiêm túc về tình trạng tài chính của cá nhân mình. Và không nhiều người cập nhật đều đặn sổ nhật ký chi tiêu để có sự điều chỉnh. Và vì chúng ta ít lên kế hoạch dài hạn trong cuộc sống, nên những việc xài tiền dành cho các kế hoạch dài hạn (ví dụ như đi du lịch, đám cưới, mua nhà, mua xe…) cũng ít được chuẩn bị từ trước. Thường đến gần mới bắt đầu để dành, tiết kiệm, vay mượn… Nếu chi tiêu có kế hoạch từ trước thì chúng ta sẽ chủ động hơn rất nhiều. Đây là một chủ đề rộng, nó liên quan đến cách tiêu xài, tiết kiệm, thu nhập…và tuỳ hoàn cảnh mỗi người sẽ có những phương thức hiệu quả riêng, không ai giống ai. Tuy nhiên vẫn có những nền tảng căn bản mà tất cả đều phải thực hành nếu muốn cải thiện kỹ năng quản lý tài chính cá nhân. Với những ai là doanh nhân khởi nghiệp, những ông chủ, thì kỹ năng này lại càng quan trọng hơn nữa bởi bạn phải đương đầu với những vấn đề tương tự ở một cấp độ cao hơn: đó là quản lý thu chi, dòng tiề của doanh nghiệp, vốn liên quan đến vận mệnh của nhiều nhân viên.

                              https://i1.wp.com/nghibaohiem.com/wp-content/uploads/2017/06/hieu-ve-tien-de-quan-ly-tai-chinh-ca-nhan-1.jpg?resize=640%2C300&ssl=1

Thực tế thì có nhiều người đã bắt đầu chú ý đến việc quản lý tài chính cá nhân và muốn thực hiên nhưng đã thất bại. Cũng dễ hiểu, lý do thất bại lớn nhất là do họ thiếu động lực. Có thể họ hài lòng với cách sống hiện tại với suy nghĩ có nhiều xài nhiều, có ít xài ít, đến khi cần tiền mà kẹt quá thì vay mượn, kiếm cách xoay cũng xong. Hoặc có thể với mức thu nhập quá thấp, đối với họ chỉ việc chạy vạy sống đủ ăn mỗi ngày đã không dễ dàng gì nên quản lý thu nhập hay chi tiêu là quá xa vời! Như tôi đã nói, từng trường hợp có những phương thức quản lý tài chính, lên kế hoạch chi tiêu khác nhau. Nếu có điều kiện tôi sẽ phân tích các ví dụ cụ thể trong các bài kế tiếp. 

Để bắt đầu xây dựng một kỹ năng mới, bạn phải bắt đầu bằng những thói quen căn bản và phải thật thành thục nó. Bước căn bản nhất và cần thiết nhất của kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, đó chính là: ghi chép nhật ký chi tiêu. Như tên gọi của nó, sổ nhật ký chi tiêu chính là việc ghi chép lại các khoản thu chi hàng ngày, hàng tháng. Với nhiều người, thu nhập duy nhất là từ lương cố định của nơi họ đang làm việc nên thói quen khó nhất bạn phải tập là ghi lại là các sinh hoạt phí hàng ngày (ăn, uống, chơi, mua sắm…) và những khoản chi hàng tháng (điện, nước, điện thoại, internet…)

Có vài cách để lập sổ nhật ký chi tiêu:

Quyển sổ nhỏ ghi chép tay

Lập bản excel trên máy tính

Dùng smartphone để ghi chép

Tóm lại: để bắt đầu xây dựng kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, bạn nên tập thật thuần thục thói quen ghi chép nhật ký chi tiêu trước. Đừng vội vàng và đừng dễ nản lòng. Đây là một thói quen cực khó nhưng nếu đã hình thành được thì sau này bạn sẽ dễ dàng hơn rất nhiều khi quản lý tài chính cá nhân. Một điều thú vị tôi nhận ra khi tập thói quen này, đó là nó sẽ là bằng chứng trong việc nhắc nhở chúng ta với những khoản chi tiêu quá tay hoặc những khoản mà bạn cảm thấy hối tiếc khi đã lỡ chi tiền. Khi ấy, một cách tự nhiên bạn sẽ cảm thấy mình có trách nhiệm hơn trong những lần tiêu xài kế tiếp. Tương tự như việc đi shopping, đôi khi sự hào hứng trong lúc mua sắm làm ta choáng ngợp và quên việc cân nhắc giá cả của món hàng hay ngân sách của mình và kéo theo đó là một cảm giác xót vì đã lỡ tay chi tiêu quá nhiều cho những thứ không cần đến. Do đó, khi ghi lại nhật ký cũng là dịp để bạn nhìn lại mình và có những điều chỉnh cho những lần tiếp theo. Đó là những chuyển biến nhỏ nhưng vô cùng hữu ích cho kỹ năng quản lý tài chính cá nhân sau này. Chúc các bạn may mắn nhé!

Nguồn: Trần Quốc Khánh

 

  • Nhóm nghiên cứu Tài chính cá nhân Việt Nam, Khoa Tài Chính Ngân Hàng, Nhà E4, Đai học Kinh Tế, ĐHQG, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội.
  • 0912.760.699 - 0912.760.699
  • vietfinlit@gmail.com